Nơi can thiệp hỗ trợ trẻ tự kỷ, chậm nói, tăng động – giảm chú ý, hung tính …! Hotline 0963 08 55 85

tăng hoạt động – giảm chú ý

VIỆN NGHIÊN CỨU ASXH VÀ PHÁT TRIỂN HÒA NHẬP

TRUNG TÂM HỖ TRỢ TĂNG CƯỜNG KỸ NĂNG SỐNG CỦA TRẺ EM

(Nhóm các nhà tâm lý – Lớp học vui vẻ)

Hoàng Thị Hoa – Nguyễn Thị Hường

Nguyễn Trung Hải – Nguyễn Thu Hà

 

Website: lophocvuive.vn
************************

 

TRẺ TĂNG HOẠT ĐỘNG – GIẢM CHÚ Ý

 

—————————

          Ảnh hưởng của tăng hoạt động- giảm chú ý tới sự phát triển của trẻ.

Tăng hoạt động giảm chú ý (ADHD) là một dạng rối loạn đặc trưng bởi sự kết hợp (1) của một hành vi/hoạt động quá mức, thiếu kiềm chế với (2) giảm chú ý rõ rệt và (3) thiếu kiên trì trong mọi công việc.

Thực tiễn nghiên cứu và làm việc trực tiếp với trẻ AHDH và cha mẹ của trẻ, nhóm các nhà tâm lý – Lớp học vui vẻ nhận thấy nhiều khi cha mẹ lầm tưởng tình trạng ADHD của con là trạng thái hiếu động. Thực ra, trẻ hiếu động có nhiều dấu hiệu giống như của trẻ ADHD, nhưng có một số điểm trẻ hiếu động làm được mà trẻ ADHD không làm được như: khả năng tập trung cao, tư duy nhanh nhạy, có khả năng kiên nhẫn cao và có khả năng hoàn thành công việc được giao …

Do những thiếu hụt về chức năng nhận thức – vận động, trẻ ADHD gặp nhiều khó khăn trong giao tiếp và tương tác với bạn bè hoặc với người lớn, đồng thời thường có khó khăn phát triển ngôn ngữ  như : nói ngọng, nói nhanh không rõ ràng, hấp tấp khi nói hay diễn đạt suy nghĩ, ý kiến, nói lắp, nói vấp … Ngoài ra, nhóm các nhà tâm lý – Lớp học vui vẻ cũng nhận thấy những trẻ ADHD thường có nhiều hành vi gây mất trật tự nơi công cộng, quấy rối, đe dọa người khác … dù bản thân trẻ vẫn nhận thức được ảnh hưởng tiêu cực từ hành động của mình đối với người khác.Thực tế, những trẻ ADHD rất khó kiểm soát hành vi bản thân nên dưới con mắt mọi người chúng thường bị gán cho cái mác là “những đứa trẻ hư” hay “những đứa trẻ xấu”.

Nếu các bậc cha mẹ nghĩ rằng con mình có thể bị mắc chứng ADHD thì cần kịp thời đưa trẻ đi chẩn đoán và bắt đầu điều trị tâm lý càng sớm càng tốt để trẻ không có triệu chứng nặng hơn và có khả năng phát triển hòa nhập tốt hơn. Những trẻ không được điều trị tăng hoạt động giảm chú ý (ADHD) đều gặp nhiều khó khăn ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của trẻ trong gia đình, ngoài xã hội và nhất là trong lĩnh vực học tập.

Chẳng hạn, khó khăn của trẻ ADHD là không có khả năng tập trung chú ý, thiếu kiên nhẫn, không thể làm được một việc nào đó đến khi kết thúc nên khi học bài, trẻ ADHD cũng không thể tập trung vào bài học, không thể kiên nhẫn ngồi yên một chỗ và không thích học hết bài này rồi mới chuyển sang bài khác, mà thường làm nhiều hành động khác trong quá trình học bài (liên tục xoay người, đứng lên – ngồi xuống, lấy sách, vở …). Điều này khiến trẻ ADHD không thể tập trung tư duy sâu để hiểu bài cũ và tiếp thu bài học mới, không thích làm toán đố hoặc viết văn, những môn học yêu cầu cao về tư duy và tập trung. Trong lớp học, trẻ ADHD hay nói leo, bốc đồng, chen ngang người khác trong giao tiếp, điều này có thể gây rắc rối tới bạn bè và thầy cô. Trong mối quan hệ xã hội, trẻ thường hay thiếu kiềm chế, không thận trọng, thường hay làm phiền nên không được trẻ em khác thừa nhận và dễ bị cô lập. Điều đáng quan tâm hơn nữa là trẻ ADHD thường có nguy cơ cao rơi vào cảm giác buồn chán và rối loạn lo âu.

Thông thường, triệu chứng ADHD xuất hiện ngay từ quá trình phát triển đầu đời của trẻ và có thể giảm dần khi trẻ bắt đầu đi học. Mức độ giảm dần đó phụ thuộc vào từng cá nhân và phương pháp giáo dục mà trẻ được tiếp nhận. Tuy nhiên, cũng có nhiều trẻ không thể thoát ra khỏi tình trạng ADHD do thiếu các biện pháp can thiệp tâm lý tích cực và đúng phương pháp.

Như vậy, ngay khi biết con có những dấu hiệu, biểu hiện của ADHD mà cha mẹ thấy nghi ngờ hoặc thông qua nhận xét của người khác như thầy cô giáo, bạn bè,… cha mẹ cần đưa trẻ đi khám càng sớm càng tốt để có những phương pháp can thiệp tâm lý kịp thời và hiệu quả. Dưới đây là một số biểu hiện của trẻ tăng hoạt động – giảm chú ý (ADHD):

 

Biểu hiện của trẻ tăng hoạt động- giảm chú ý (ADHD)

Trẻ tăng hoạt động giảm chú ý thường biểu hiện ở 3 đặc trưng chính:
     (1) Giảm chú ý: biểu hiện là hay bỏ dở hoạt động/công việc chưa hoàn thành để chuyển sang các hoạt động/công việc khác. Chẳng hạn, trẻ ADHD thường khó duy trì các hoạt động tĩnh như xếp hình, đánh cờ, vẽ tranh … bởi đây là những hoạt động đòi hỏi tư duy sâu, vận động tĩnh và cũng chính là những bài tập giúp trẻ tăng cường khả năng tập trung. Bởi lý do chóng chán và thích các hoạt động vận động mà trẻ ADHD thường bỏ dở các hoạt động trên để chuyển sang các hoạt động chơi đua ô tô, chạy nhảy, xem những bộ phim kích động bạo lực hoặc các hoạt động đòi hỏi có nhiều vận động khác – những hoạt động kích thích gia tăng trạng thái ADHD của trẻ.

(2) Tăng hoạt động: biểu hiện là hoạt động quá mức, đặc biệt trong những hoàn cảnh đòi hỏi yên tĩnh. Chẳng hạn: chạy nhảy liên tục; đứng dây, đi ra khỏi chỗ trong khi được yêu cầu ngồi yên; nói nhiều quá mức; gây ồn ào hoặc cựa quậy không ngừng trong khi ngồi…

(3)Thiếu kiềm chế: biểu hiện là thiếu kiểm soát trong các mối quan hệ xã hội. Chẳng hạn, có nhiều hành động dại dột trong những hoàn cảnh nguy hiểm; coi thường các qui tắc xã hội; xung động …

Bài tập minh họa cách hỗ trẻ thoát khỏi tăng hoạt động- giảm chú ý

Vỗ tay theo nhịp

- Người dạy ngồi đối diện với trẻ, tạo sự chú ý tập trung cho trẻ, tăng cường giao tiếp mắt cho trẻ. Tư thế này có ý nghĩa quan trọng trong việc điều chỉnh hành vi của trẻ như: hành vi tự ý rời khỏi chỗ ngồi, ngọ nguậy chân tay,…

- Người dạy gọi tên trẻ để tạo sự chú ý, nói ra yêu cầu và bắt đầu vỗ tay theo nhịp để trẻ chú ý và thực hiện lại. Chú ý người dạy vỗ tay theo nhịp từ đơn giản đến phức tạp để trẻ dễ thực hiện theo.

- Người dạy luôn cần động viên, khích lệ trẻ trong quá trình thực hiện, chẳng hạn, có thể khen thưởng khi trẻ thực hiện đúng theo yêu cầu nhằm tạo cho trẻ hứng thú trong các bài tập tiếp theo.

- Thông qua bài tập vỗ tay theo nhịp, người dạy sẽ giúp được trẻ giảm dần trạng thái tăng hoạt động- giảm chú ý, giảm dần mức độ khó khăn học tập và sinh hoạt.

Chia sẻ kinh nghiệm của nhà tâm lý:  N.V.S, 6 tuổi, bị rối loạn tăng hoạt động giảm chú ý và được xác định có khó khăn trong học tập và trong sinh hoạt hàng ngày. Ở lớp N.V.S thường hay trêu bạn, không chú ý nghe giảng, hay nói chuyện, thường xuyên không hoàn thành bài tập. ở nhà, N.V.S khó thực hiện các hoạt động sinh hoạt tự phục vụ bản thân như: mặc quần áo luộm thuộm, không cẩn thận,…     Trong những buổi trị liệu, nhà tâm lý đã hướng dẫn N.V.S thực hiện các hoạt động bổ trợ nhằm giúp N.V.S tăng cường khả năng chú ý hơn thông qua hoạt động vỗ tay theo nhịp. Trước tiên nhà tâm lý ngồi ngang bằng và đối diện với N.V.S  nhằm tạo sự thu hút chú ý của N.V.S. Tiếp đó, nhà tâm  lý vỗ tay trước theo nhịp và nhắc N.V.S lặp lại theo cách thức từ đơn giản đến phức tạp. Trong quá trình đó, nhà tâm lý tạo một không gian yên tĩnh để N.V.S có thể tập trung cao độ nhất, đồng thời luôn khuyến khích, động viên khi N.V.S chưa thể thực hiện được ngay và vui vẻ lặp lại hành động để N.V.S có thể bắt chước theo. Khi N.V.S dần có khả năng tập trung hơn và thực hiện đúng hơn các hành động bắt chước, nhà tâm lý thưởng và khen N.V.S nhằm động viên N.V.S hứng thú tham gia các bài học tiếp theo.

 

Người dạy cần tạo cho trẻ môi trường yên tĩnh để học tập, vui chơi, tránh xa các nguồn kích thích như âm thanh, tiếng ồn, xe cộ hay người qua lại… Vì các yếu tố này ảnh hưởng, kích thích thần kinh khiến trẻ khó thoát khỏi trạng thái tăng hoạt động – giảm chú ý, khó khăn học tập và sinh hoạt.

Chia sẻ kinh nghiệm của nhà tâm lý:Các bậc cha mẹ nếu muốn đưa trẻ ADHD đi chơi thì cần tránh những nơi ôn ào như công viên nhộn nhịp, nhiều màu sắc hay siêu thị đông người, thay vào đó lựa chọn cho trẻ đến các công viên yên bình, ít màu sắc, dắt tay trẻ đi bộ để kiểm soát hành vi của trẻ, giúp trẻ có một không gian yên tĩnh, trong lành mà vẫn cảm thấy thoải  mái và được thư giãn. Điều này giúp trẻ giảm dần các hành vi vận động xung năng như chạy lao về phía trước mà không biết phương hướng,…

 

Một số chia sẻ về phương pháp hỗ trợ của nhà tâm lý đối với trẻ ADHD:

- Chia nhỏ công việc thành những việc đơn giản hơn. Đặt thời gian giới hạn và phần thưởng khi hoàn tất công việc để khuyến khích và động viên tinh thần trẻ;

- Ghi ra những công việc cần phải làm hàng ngày và kế hoạch thực hiện để hoàn tất chúng. Dán những mẩu giấy nhỏ ghi công việc phải làm ở chỗ trẻ có thể nhìn thấy, chúng sẽ nhắc nhở trẻ ghi nhớ và thực hiện. Cha mẹ có thể xây dựng bảng nội quy nền nếp sinh hoạt ở nhà cũng như học tập của trẻ;

- Tạo cho trẻ có thói quen trong công việc hàng ngày như: giờ chuẩn bị đi học, giờ làm việc, giờ sinh hoạt cá nhân, giờ vui chơi … Những đầu việc này đã được thể hiện cụ thể thông qua bảng nội quy nền nếp mà bố mẹ cùng con thống nhất xây dựng và thực hiện;

- Trong một thời điểm chỉ làm một công việc, giữa các công việc nên có những khoảng nghỉ ngắn để trẻ cảm thấy thoải mái, hứng thú mà không cảm thấy mệt mỏi;

- Khi cùng chơi với trẻ thì chỉ cho trẻ chơi một đồ chơi, không nên cho trẻ chơi nhiều đồ chơi cùng một lúc bằng cách giúp trẻ cất đồ chơi cũ khi muốn chuyển sang một trò chơi mới;

- Căn cứ khả năng của trẻ mà cha mẹ cần cố gắng kéo dài thời gian tĩnh khi chơi, khi học để giúp trẻ tăng sự tập trung chú ý, giảm các hành vi tăng động, xao nhãng nhiệm vụ (không nên kéo dài quá so với những lần trước bởi trẻ chưa thể thích ứng được ngay);

- Cất giữ những thứ giống nhau cùng một nơi, xây dựng thói quen, ngăn nắp cho trẻ;

- Tạo cho trẻ được làm việc, học tập, vui chơi ở những nơi yên tĩnh, tránh xa các nguồn kích thích như âm thanh, tiếng ồn, xe cộ hay người qua lại… việc này giúp trẻ chú ý tập trung nhiều hơn và giảm bớt xao nhãng./.

Đã tắt bình luận.

Liên hệ

NHÓM CÁC NHÀ TÂM LÝ - LỚP HỌC VUI VẺ
Số 36 - Ngõ 189 - Hoàng Hoa Thám - Hà Nội
Hotline: 0975528530
Website: lophocvuive.vn
Email: lophocvuive.vn@gmail.com

Bài mới nhất

Thống kê truy cập

  • 68743Tổng lượt truy cập:
  • 36Hôm nay:
  • 68Ngày hôm qua:
  • 3214Trong một tháng:
  • 1Đang Online: