Nơi can thiệp hỗ trợ trẻ tự kỷ, chậm nói, tăng động – giảm chú ý, hung tính …! Hotline 0963 08 55 85

can thiep tam ly cho tre cham noi, tang hoat dong, giam chu y va hung tinh (bai 3)

VIỆN NGHIÊN CỨU ASXH VÀ PHÁT TRIỂN HÒA NHẬP

TRUNG TÂM HỖ TRỢ TĂNG CƯỜNG KỸ NĂNG SỐNG CỦA TRẺ EM

(Nhóm các nhà tâm lý – Lớp học vui vẻ)

Hoàng Thị Hoa – Nguyễn Thị Hường

Nguyễn Trung Hải – Nguyễn Thu Hà

 

Website: lophocvuive.vn
************************

 

CAN THIỆP TÂM LÝ – TRƯỜNG HỢP N.A (tiếp)

(trẻ chậm nói, tăng hoạt động – giảm chú ý và hung tính)

 

    Bài thứ 3 (buổi can thiệp tâm lý thứ 14):

 

   Buổi trị liệu thứ 14 là một trong số những buổi trị liệu tiêu biểu cho N.A. Trong một chuỗi quá trình trị liệu này N.A đã có những thay đổi tích cực về hành vi, nhận thức, phát âm… Thành công này có được là nhờ sự kiên trì phối hợp từ phía gia đình (cho N.A đến trị liệu ổn định theo lịnh hẹn, hỗ trợ N.A ở nhà theo phương pháp được nhà tâm lý tham vấn), từ sự can thiệp trị liệu của Nhà tâm lý và là kết quả của chính bản thân cháu N.A.

 

Trước khi đi vào trao đổi nội dung buổi can thiệp trị liệu tâm lý thứ 14, chúng tôi điểm lại một số khó khăn còn tồn tại và một số điểm thay đổi tích cực trong quá trình trị liệu tâm lý đối với N.A.

 

A. ĐIỂM LẠI NHỮNG KHÓ KHĂN TỒN TẠI CỦA N.A:

Những khó khăn của N.A đã được các nhà tâm lý xác định ngay trong buổi đầu gia đình đưa cháu đến với cơ sở “Nhóm các nhà tâm lý – Lớp học vui vẻ”. Dưới đây là những điểm khó khăn tiêu biểu của cháu:

- Hạn chế khả năng tự phục vụ (chưa biết báo hiệu đi vệ sinh)

- Tăng hoạt động- giảm chú ý.

- Hạn chế ngôn ngữ (chậm nói).

- Hạn chế nhận thức (phát triển chậm).

 

B. KHÁI QUÁT NHỮNG THAY ĐỔI TÍCH CỰC CỦA N.A SAU 13 BUỔI CAN THIỆP TÂM LÝ TẠI CƠ SỞ NHÓM CÁC NHÀ TÂM LÝ – LỚP HỌC VUI VẺ:

 

  • N.A hoàn toàn có thể tách được bố mẹ, có sự hợp tác tốt với nhà tâm lý và làm quen với “lớp học vui vẻ”. Như vậy cháu có thể thích nghi được với môi trường mới, điều kiện mới, đây là điểm thay đổi tích cực đối với N.A.
  • Hành vi tăng động giảm và có sự tập trung hơn, thời gian giao tiếp mắt nhiều hơn.
  • Dần hình thành thói quen ngăn nắp, cất dọn đồ chơi đúng vị trí khi ra về.
  • Bật âm được những âm đơn giản như bye, chào, xin, cô…, tuy nhiên còn chưa chủ động nói.
  • Nhận thức tốt hơn và khả năng hiểu nhiều hơn.

 

C. MỤC TIÊU CỦA BUỔI LÀM VIỆC THỨ 14:

(1) Giảm hành vi tăng hoạt động- tăng cường khả năng chú ý.

(2) Tăng cường nhận thức.

(3) Tăng cường khả năng chờ đợi, kiên nhẫn.

(4) Bồi dưỡng vốn hiểu về môi trường xung quanh, về sự vật, sự việc, giúp N.A bật được những âm đơn giản.

(5) Giúp N.A biết thực hiện các kĩ năng tự phục vụ bản thân.

 

D. DIỄN TIẾN CỦA BUỔI LÀM VIỆC.

Ngày hôm nay, N.A được nhà tâm lý đưa từ tầng 1 lên cầu thang. Vừa đi, nhà tâm lý vừa đếm từng bậc, từng bậc một (1 – 2 – 3 – 4 …). Điều này giúp N.A có được sự nhịp nhàng khi bước chân theo từng nhịp đếm của cô, tránh hấp tấp trong việc đi lại, tạo thói quen tốt và giúp N.A đếm số đơn giản từ 1-10. N.A vào lớp học vui vẻ với sự háo hức và vui vẻ, dường như nơi đây luôn tạo cảm giác thoải mái và thích thú cho N.A.

 

Đối với các nhà tâm lý lâm sàng, sự hứng thú này có ý nghĩa quan trọng trong quá trình trị liệu giúp N.A khắc phục và giảm dần những hạn chế, đồng thời tăng cường những hành vi tích cực, xây dựng cảm xúc phù hợp trong quá trình điều chỉnh hành vi và nhận thức cho cháu. Giờ đây N.A có thể hoàn toàn tách mẹ, tách người thân. Cháu có thể độc lập và thích nghi được với môi trường mới.

 

Cụ thể: trước khi lên phòng can thiệp tâm lý, N.A đã giơ tay chào mẹ và cầm tay nhà tâm lý để được dắt lên lớp mà không còn khóc, bám mẹ hay phải nhờ mẹ đưa lên.

 

N.A tỏ ra vui vẻ khi nghe nhà tâm lý đếm từng bậc cầu thang (1 -2 -3 – 4 …). Vừa nghe N.A vừa bước đi nhịp nhàng từng bậc theo nhịp đếm. Công đoạn này được nhà tâm lý thực hiện ổn định mỗi khi đưa N.A lên hoặc xuống cầu thang nhằm giúp N.A biết cách đếm số. Việc đếm đúng số là một cách giúp N.A tăng cường khả năng nhận thức, khả năng ngôn ngữ. Đồng thời, việc bước chân theo nhịp đếm của nhà tâm lý cũng là cách thức giúp N.A thực hiện các hoạt động một cách chậm hơn, biết cách phối hợp nhịp nhàng tay, chân, mắt và giảm bớt các hành vi tăng động.

 

Khi đến “lớp học vui vẻ”, điều đầu tiên là N.A nhìn tới chỗ để đồ chơi ô tô, đi lại gần và lấy một chiếc ô tô cho bản thân, một chiếc khác cho nhà tâm lý và kéo tay nhà tâm lý chơi cùng. Đây là hành động tích cực của N.A bởi N.A đã chủ động hơn trong cách chơi và chủ động kéo người khác cùng tham gia vào hoạt động chơi của mình.

 

Thấy N.A có vẻ rất hứng thú với trò chơi ô tô (nụ cười rạng rỡ trên khuôn mặt), nhà tâm lý đã chơi cùng và hát bài hát quen thuộc nhằm tạo hứng thú cho N.A.

 

Chơi ô tô được một lúc (N.A có khả năng kéo dài một hoạt động chơi lâu hơn so với những buổi ban đầu), N.A có vẻ chán và muốn chơi trò khác. Nhà tâm lý tiếp tục tổ chức cách chơi mới để N.A có khoảng thời gian chơi lâu hơn với ô tô và giảm bớt hành vi tăng động. Với trẻ tăng hoạt động – giảm chú ý như N.A thì việc tăng cường hoạt động tĩnh sẽ giúp N.A có sự tập trung lâu hơn và bớt dần tăng động.

 

Cách tổ chức trò chơi đa dạng của nhà tâm lý, từ đơn thuần cầm ô tô đưa đi đưa lại đến xếp nhiều ô tô thành một hàng dài và đẩy giống như đoàn tàu…, làm cho N.A rất thích thú. Sau đó, nhà tâm lý đẩy ô tô đi theo đường zic zăc, nhặt thêm một số đồ vật đặt lên ô tô và gọi đó là “trò chơi chở hàng”, hoặc nhặt thêm một số bạn búp bê nhỏ gọi đó là trò chơi “bố mẹ cho con đi chơi công viên bằng ô tô” …

 

Từ trạng thái tâm lý muốn chuyển sang trò chơi khác, N.A tiếp tục hứng thú với cách chơi mới và chủ động lựa chọn đồ vật, con vật hoặc búp bê đặt lên ô tô. Việc tổ chức trò chơi đa dạng đã giúp N.A tăng cường sự hứng thú, kéo dài khả năng tập trung và nâng cao tư duy nhận thức, tư duy ngôn ngữ (những điểm hạn chế cơ bản của N.A).

 

Sau một thời gian chơi ô tô với nhiều cách đa dạng và chơi khá lâu, N.A có vẻ muốn chuyển sang một trò chơi khác. Nhà tâm lý quan sát và nhận thấy N.A hướng về thùng bóng và có vẻ muốn lấy bóng ra chơi. N.A rất thích màu sắc của những quả bóng này.

 

Thế nhưng, trước khi chơi bóng N.A chưa tự động cất ô tô đi. Nhà tâm lý đã yêu cầu “N.A ơi, mình cất ô tô rồi chơi bóng nhé”. Lúc này N.A có vẻ còn ngần ngại, nhà tâm lý giải thích cho N.A “mình cất đi để mai lại chơi tiếp nhé” và tiếp tục yêu cầu N.A cất ô tô. Dần dần N.A đã hiểu, thực hiện theo yêu cầu của nhà tâm lý rồi với lấy quả bóng.

 

N.A chơi bóng một cách vui vẻ, trong thùng bóng có rất nhiều loại bóng với màu sắc khác nhau, điều này đã kích thích thị giác của N.A phát triển. Quả bóng cũng có tác dụng mát xa, tạo cảm giác thoải mái cho N.A, do đó mà N.A cũng quan tâm và chơi trò chơi này khá lâu.

N.A: đang mải chơi với những quả bóng màu sắc.

NTL: gọi “N.A ơi, cô có một quả bóng màu đỏ này”. Nhà tâm lý cầm một quả bóng gai màu đỏ giơ ngang tầm mắt cháu.

N.A: không ngoảnh lại mà vẫn tiếp tục chơi.

NTL: N.A ơi, cô cùng cháu chơi với quả bóng này nhé! (NTL gọi tên cháu nhiều lần để cháu chú ý).

N.A: Cháu dường như khá chú ý tới những quả bóng nhiều màu sắc mà không chú ý tới cô.

NTL: Thấy cháu không quan tâm đến quả bóng gai màu đỏ. Cô lại gần cháu và mátxa quả bóng lên lưng tạo cảm giác cho cháu.

N.A:  cười và ngoảnh lại với lấy quả bóng của cô và không còn quan tâm tới những quả bóng kia nữa.

NTL: Cháu có muốn chơi quả bóng này cùng cô không?

N.A: Cháu không nói gì mà chỉ nhìn cô và với lấy quả bóng.

NTL: Giơ cao quả bóng. Cháu xin cô nhé!

N.A: Cháu vẫn không hiểu và vẫn giơ tay để với quả bóng. Mắt cháu khá chú ý tới quả bóng và những gì cô nói.

NTL: Thấy cháu có vẻ chưa hiểu yêu cầu và rất muốn chơi với quả bóng này. Cô làm mẫu bằng cách giúp cháu khoanh tay để xin cô.

N.A: Sau khi được làm mẫu, dần cháu đã hiểu và khi cô giơ quả bóng lên cao, cháu đã hiểu mình cần phải xin cô. N.A khoanh tay và nói ạ.

NTL: tiếp tục bật âm “bóng” để cháu chú ý nhìn theo và bắt chước.

N.A: Cháu chú ý tới cô và bật được âm “bóng” tuy còn chưa rõ, xong đây cũng là điểm tích cực của cháu.

NTL: Cô khen cháu (N.A giỏi lắm) và đưa bóng cho cháu. Hai cô cháu cùng chơi.

N.A: Cháu cầm bóng và lăn lăn trên sàn với vẻ thích thú.

NTL: Cô cầm bóng mátxa tay, chân, lưng, cơ thể cho cháu để cháu có được cảm giác thoải mái, vui vẻ trong quá trình trị liệu.

Nhà tâm lý đã cùng chơi bóng với N.A và giúp N.A phát âm từ “bóng” theo cách đếm “1-2-3” rồi phát âm “bóng”, đồng thời miêu tả quả bóng cho N.A để N.A hiểu quả bóng có hình tròn và mang màu sắc gì? Với phương pháp này nhà tâm lý liên tục hướng tới việc giúp N.A phát triển, mở rộng ngôn ngữ, tăng cường nhận biết màu sắc, hình dạng của đồ vật, giúp cháu dần phát triển, hòa nhập cuộc sống.

 

Sau 1 khoảng thời gian chơi, N.A có vẻ khá hứng thú và tiếp thu khá vui vẻ, mặc dù trong lúc chơi, đôi khi N.A còn tỏ thái độ bướng bỉnh, tức giận. Chẳng hạn, N.A đã ném và phá đồ chơi khi nhà tâm lý yêu cầu cất vào vị trí cũ (đồ chơi mà N.A vừa chơi xong và muốn chuyển sang trò chơi mới). Tuy nhiên, sau đó N.A lại quay trở lại trạng thái bình thường, nhà tâm lý giải thích về hành vi “sai” của N.A. Được giải thích nhiều lần (nhẹ nhàng và cương quyết), N.A nghe lời nhà tâm lý đi cất đồ chơi (mặc dù nhà tâm lý vẫn trợ giúp N.A , vì N.A cất đồ chơi khá mạnh tay). Cụ thể:

NTL: (hết giờ làm việc) yêu cầu N.A cất đồ chơi vào vị trí cũ (N.A đang chơi với ô tô. Cháu quay lại trò chơi ô tô sau khi chơi nhiều trò khác nhau) bằng cách hát bài “Bạn ơi hết giờ rồi, nhanh tay dọn đồ chơi …”

N.A: lắc đầu và vẫn cầm ô tô trên tay. (N.A vẫn muốn chơi dù thời gian trị liệu đã hết).

NTL: Thấy N.A vẫn có vẻ lưỡng lự chưa muốn cất, nhà tâm lý nói “N.A ơi, hai cô cháu mình cùng chơi ô tô trong 5 phút nữa nhé! Sau đó mình sẽ cất ô tô để đi về, buổi sau lại chơi tiếp”. (Với cách thức này, nhà tâm lý đã khéo léo giúp N.A thực hiện được ý muốn, đồng thời thể hiện sự tôn trọng của NTL với thân chủ, giúp N.A có cảm giác thoải mái).

N.A: N.A vui vẻ và tiếp tục chơi với ô tô trong 5 phút.

NTL: Đã hết giờ rồi N.A ơi, chúng ta dọn đồ chơi đi về thôi. NTL nhắc về thời gian để N.A hiểu đã hết giờ và nhiệm vụ của mình phải cất đồ chơi.

N.A: N.A vẫn lắc đầu và muốn chơi.

NTL: Bây giờ chúng ta hết giờ rồi, buổi sau chúng ta sẽ chơi tiếp nhé!

N.A: N.A tỏ ra bướng bỉnh, ném ô tô và tỏ ra cáu giận.

NTL: Nhà tâm lý nghiêm khắc và ra dấu hiệu không đồng ý. Sau đó NTL để N.A ngồi yên trong chốc lát và giúp N.A bình tĩnh. Quan sát thấy N.A đã giảm bớt hung tính, NTL giải thích về hành vi của N.A “N.A ơi, Cô không đồng ý cháu vứt ô tô đâu nhé, như vậy sẽ làm hỏng ô tô, buổi sau cháu sẽ không còn ô tô để chơi nữa đâu”. NTL vừa giải thích, vừa yêu cầu một cách nhẹ nhàng và cương quyết để N.A hiểu và cùng nhà tâm lý cất đồ chơi.

N.A: N.A khá hiểu về hành vi của mình nên khi nhà tâm lý cùng N.A cất ô tô, N.A hợp tác khá tốt. Đây là biểu hiện mà N.A cần được hỗ trợ lâu dài trong các buổi trị liệu tiếp theo.

 

Buổi trị liệu đến giờ kết thúc, nhà tâm lý hướng dẫn N.A chào các bạn, chào nhà tâm lý, đeo ba lô, đi dép và ra về. Khi đi xuống cầu thang, nhà tâm lý dắt tay N.A và đếm từng bậc một (giúp N.A phát triển khả năng ngôn ngữ, khả năng nhận thức, khả năng phối hợp nhịp nhàng tay, chân, mắt và giảm tăng động). N.A phối hợp với nhịp đếm chậm của NTL để bước xuống từng bậc cầu thang. Lúc này, nhà tâm lý luôn đi trước N.A 2 bậc để đảm bảo an toàn cho N.A. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng để đảm bảo an toàn cho trẻ mà phụ huynh cần chú ý khi đưa trẻ lên hoặc xuống cầu thang.

 

Qua buổi trị liệu tâm lý này, nhà tâm lý đã tiếp tục củng cố nhận thức, giảm các hành vi tiêu cực, tăng cường hành vi tích cực. Tuy nhiên, bên cạnh đó N.A vẫn còn nhiều hạn chế cần tiếp tục hỗ trợ như hạn chế về ngôn ngữ, nhận thức, tính cách, sự chủ động trong các hoạt động của một buổi trị liệu. Cuối buổi can thiệp trị liệu, nhà tâm lý tiếp tục dành thời gian tham vấn gia đình cách phối hợp hỗ trợ N.A tại nhà.

Gia đình N.A luôn tích cực phối hợp thực hiện những phương pháp được NTL tham vấn và điều này đã mang lại thay đổi tích cực của N.A./. (mời các bạn đọc tiếp bài 4 về cách trị liệu cho N.A trong thời gian tới)

***********************

VIỆN NGHIÊN CỨU AN SINH XÃ HỘI VÀ PHÁT TRIỂN HÒA NHẬP

Nhóm các nhà tâm lý – Lớp học vui vẻ

Hoàng Thị Hoa – Nguyễn Thị Hường

Nguyễn Trung Hải – Nguyễn Thu Hà

************************

 

 

2 bình luận
  1. Chào Nhóm các nhà tâm lý – Lớp học vui vẻ.
    Tôi tên Thương, Hiện tại tôi có 1 người em, năm nay 5 tuổi rưỡi, nhưng em tối vẫn chưa biết nói, rất hiếu động, gia đình chúng tôi đã đi khám và chữa cho cháu rất nhiều, nhưng hiện tại vẫn không khá hơn nhiều (tình hình hiện tại của cháu: thích chơi cái gì là chỉ chú ý mỗi thứ đó thôi, nhưng đặc biệt cháu rất thính, rất thích coi ti vi, tôi có cảm giác cháu biết hết mọi thứ, nhưng không chịu nói), gia đình chúng tôi muốn cháu được tham gia lớp học vui vẻ này để cải thiện cho cháu hơn, không biết hiện tại trong tphcm bên mình có tổ chức lớp học này chưa.
    Hy vọng sớm nhận được thư hồi âm của nhóm các nhà tâm lý – lớp học vui vẻ.
    Tôi cảm ơn rất nhiều.
    Thông tin liên lạc của tôi:
    Nguyễn Thị Thương
    Địa chỉ: 235/A8/47 Nguyễn Văn Cừ, P. Nguyễn Cư Trinh, Quận 1, TPHCM

    • Chao ban, hien nay Nhom cac nha tam ly – Lop hoc vui ve chua co tru so tai thanh pho HCM ban a.
      Dia chi co so hien tai la so 36, ngo 189, duong Hoang Hoa Tham, Ha Noi.
      Neu ban co dip ra Ha Noi, moi ban qua tham co so.

Gửi trả lời

Liên hệ

NHÓM CÁC NHÀ TÂM LÝ - LỚP HỌC VUI VẺ
Số 36 - Ngõ 189 - Hoàng Hoa Thám - Hà Nội
Hotline: 0975528530
Website: lophocvuive.vn
Email: lophocvuive.vn@gmail.com

Bài mới nhất

Thống kê truy cập

  • 62052Tổng lượt truy cập:
  • 33Hôm nay:
  • 56Ngày hôm qua:
  • 1198Trong một tháng:
  • 0Đang Online: